Wat is het project Examenprofiel?
Waarom is dit project er?
Waarom examenprofielen?
Wie ontwikkelen de examenprofielen?
Kan ik meedenken?
Wat doet de werkgroepleider?
Wie gaat de ontwikkeling van examenprofielen betalen?
Wat is procesarchitectuur?
Op welke manier wordt het bedrijfsleven betrokken bij het project?
Wij werken al samen met het bedrijfsleven om examens te ontwikkelen. Wat moet ik dan met examenprofielen?
Wat is het landelijk format?
Wat is de rol van de regio?
Wat zijn sectorale examenprofielen?
Worden de examenprofielen bindend?
Wie gaat toezicht houden op de examenprofielen?
Hoe verhouden de examenprofielen zich tot het toezichtskader van de inspectie?

Wat is het project Examenprofiel?
Het project Examenprofiel heeft als hoofddoel het maatschappelijk vertrouwen in de examinering in het mbo te vestigen en te onderhouden, en de kwaliteit in de examens te verhogen. Het begrip examenprofiel heeft hierin een tweetal betekenissen. Enerzijds een document in standaard format waarin op drie niveaus (landelijk, sectoraal en regionaal) afspraken over examinering (betrokkenheid van het beroepenveld, inhoud en dekking en kwaliteitsontwikkeling en professionalisering) worden opgenomen. Anderzijds is het examenprofiel het symbool van de realisatie van samenwerking vertrouwen en kwaliteit.

Waarom is dit project er?
De kwaliteit van het mbo-diploma moet boven alle kritiek verheven zijn. Toch is de publieke opinie over mbo-examens nog niet altijd positief. Bovendien valt er nog het nodige te verbeteren in de uitvoering van de examens en in de relatie met het (georganiseerd) bedrijfsleven. Door zelf landelijke examenstandaarden af te spreken laat de mbo-sector zien dat het mbo-diploma vertrouwen verdient.

Waarom examenprofielen?
Examenprofielen moeten leiden tot een groter vertrouwen van het bedrijfsleven in de examinering, verdere standaardisering op het gebied van de examinering en proportioneel toezicht door de onderwijsinspectie.

Wie ontwikkelen de examenprofielen?
Werkgroepen waarin de driehoek onderwijs/bedrijfsleven/kenniscentra is vertegenwoordigd, ontwikkelen examenprofielen. Naast de ontwikkeling van examenprofielen door deze werkgroepen zijn er twee andere initiatieven waarbij examenprofielen ontwikkeld worden: initiatieven binnen het groene onderwijs en een initiatief met een regionaal karakter binnen het Koning Willem I College.

Kan ik meedenken?
Voor iedere sector van de arbeidsmarkt zijn werkgroepen ingericht. Onderwijs, branches en kenniscentra maken samen afspraken over de voorwaarden voor goede examinering. Meedenken? Neem contact op met het projectsecretariaat. U wordt doorverwezen naar de werkgroep in uw eigen branche.

Wat doet de werkgroepleider?
De werkgroepleider is het eerste aanspreekpunt van de sectorale pilot, zorgt voor de afstemming met de werkgroep en is verantwoordelijk voor de uitvoering van de pilot. 

Wie gaat de ontwikkeling van examenprofielen betalen?
De partijen die bij de pilot zijn betrokken, dragen zelf zorg voor de financiering door inzet van middelen vanuit de bedrijfstakgroepen en de kenniscentra. 

Wat is procesarchitectuur?
Met procesarchitectuur wordt een procesontwerp bedoeld dat op hoofdlijnen inzicht geeft hoe de bedrijfsprocessen eruit zien. Voor het project examenprofiel betekent dat concreet het volgende. Alle processen die te maken hebben met examinering worden volgordelijk beschreven, waarbij in eerste instantie het ‘wat’ van dat proces beschreven wordt en daarna de actoren met taken en verantwoordelijkheden. Het resultaat van het ene proces is input voor het volgende proces. Op de wiki-site van het examenprofiel is het tot stand komen van de procesarchitectuur examinering te volgen.

Op welke manier wordt het bedrijfsleven betrokken bij het project?
De betrokkenheid van het bedrijfsleven is op verschillende manieren zichtbaar:
- De regiegroep die het project aanstuurt, bestaat uit vertegenwoordigers van alle partijen die betrokken zij bij Examenprofiel. Vanuit het bedrijfsleven is Gertrud Visser (VNO-NCW/MKB-Nederland) lid van de regiegroep.
- De paritaire commissies met daarin vertegenwoordigers van het onderwijs en bedrijfsleven, van de Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven zijn betrokken bij het opstellen van het format examenprofiel.
- In de verschillende pilots wordt het regionale bedrijfsleven betrokken bij de uitwerking van het examenprofiel in de regio.

Wij werken al samen met het bedrijfsleven om examens te ontwikkelen. Wat moet ik dan met examenprofielen?
In het examenprofiel staan drie thema's over examinering uitgewerkt:
1. Betrokkenheid van het beroepenveld
2. Inhoud en dekking van examens
3. Kwaliteitsontwikkeling en professionalisering
Deze thema's (en de uitwerking ervan) kun je als instelling gebruiken als checklist om de eigen samenwerkingsafspraken te toetsen aan het landelijke format. 

Wat is het landelijk format?
In het examenprofiel zijn voor examinering drie thema’s uitgewerkt:
1. Betrokkenheid van het beroepenveld
2. Inhoud en dekking van examens
3. Kwaliteitsontwikkeling en professionalisering.

Wat is de rol van de regio?
Landelijke afspraken moeten vorm krijgen in de regio, bij instellingen en leerbedrijven. Een aantal scholen onderzoekt in het project de effecten van (en mogelijke obstakels bij) invoering van het examenprofiel. Ook de werkgroepen besteden aandacht aan de verbinding tussen landelijke en sectorale afspraken en de regionale praktijk.

Wat zijn sectorale examenprofielen?
Sectorale examenprofielen zijn examenprofielen waarin op basis van een landelijke gespreksagenda sectorale afspraken gemaakt worden over de volgende thema’s:
1. betrokkenheid van het beroepenveld;
2. dekking en inhoud;
3. kwaliteitsontwikkeling en professionalisering.
De sectorale afspraken worden door de onderwijsinstellingen in overleg met het regionale beroepenveld nader uitgewerkt in regionale afspraken.

Worden de examenprofielen bindend?
De bedoeling is dat de uitgewerkte examenprofielen op de drie niveaus (landelijke, sectoraal en regionaal) op die niveaus ook bindend zijn voor alle betrokken partijen. Vandaar dat het proces om te komen tot examenprofielen ook zorgvuldig is ingezet en dat alle partijen worden geconsulteerd.

Wie gaat toezicht houden op de examenprofielen?
In het examenprofiel legt de mbo-sector zèlf afspraken vast. De handhaving van die afspraken wordt straks primair de verantwoordelijkheid van de sector zelf. Daarnaast houdt de onderwijsinspectie toezicht op examinering. Als het examenprofiel een formele status krijgt, dan kan dat leiden tot meer afstand en proportionaliteit in het externe toezicht. Op dit moment, in de projectfase, biedt het huidige inspectietoezicht voldoende waarborg voor het nakomen van de afspraken.

Hoe verhouden de examenprofielen zich tot het toezichtskader van de inspectie?
De eisen die aan de kwaliteit van de examinering worden gesteld, zijn vastgelegd in de kwaliteitsstandaarden examinering op basis waarvan de Inspectie van het Onderwijs toezicht houdt. In het examenprofiel staat op welke wijze het beroepenveld betrokken wordt bij de examinering, welke nadere afspraken gelden voor de dekking en inhoud van het exameninstrumentarium en op welke wijze de onderwijsinstelling de professionalisering en kwaliteitsontwikkeling van examinering vormgeeft. Het examenprofiel is in het kader van het toezicht door de inspectie een goed verantwoordingsdocument en zal er wellicht toe leiden dat de inspectie het toezicht proportioneler kan uitvoeren.

Heeft u een vraag over het Project Examenprofiel of de examenprofielen?
Stuur dan een mail naar Manon van der Pol: m.vanderpol@mboraad.nl.